Hans Remeeus PA1HR

...vanuit de Gelderse Achterhoek

zaterdag
25
okt
Tekst grootte
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

MacKey seinsleutel (ON4MAC)

De 4MAC seinsleutel


Enige tijd geleden trof ik op een internetveiling een buitengewoon mooie seinsleutel aan:

"Een seinsleutel. En wat voor een! Deel voor deel met de hand gemaakt met zorg en liefde, volledig naar eigen ontwerp. Compromisloze precisie, uitgerust met kogellagers en zeer nauwkeurige regelmogelijkheden. Gemaakt in edel hout (beuk en Amazone palissander) en massief messing. Het is werkelijk een genoegen met deze sleutel te werken. En... denk erom, schoonheid is eeuwig. Zelfs mijn echtgenote heeft er niets tegen wanneer ik dit toestel in de woonkamer tentoonstel. Gewicht: 1.430 gram (Messing!). Lengte: 255 mm, breedte: 85 mm en hoogte 51 mm."

Omdat ik niet in de gelegenheid was de veiling tot het laatste moment te volgen ging de seinsleutel helaas aan mijn neus voorbij.

Daarop heb ik contact opgenomen met de verkoper en hem gevraagd of nog meer exemplaren verkrijgbaar waren. Dat bleek niet het geval, maar Michel was wel bereid om nog een seinsleutel voor mij te fabriceren. Ik was meteen razend enthousiast, want waar vind je tegenwoordig nog een vakman die de kennis heeft van het fabriceren van seinsleutels en daar ook de tijd voor wil vrijmaken?

Michel schreef de volgende geschiedenis over de seinsleutel:

"De sleutel heeft een hele voorgeschiedenis. Jarenlang reeds liep ik met de idee rond ooit, wie weet wanneer, zelf een seinsleutel te maken. Het mechanische werk zag ik, als werktuigkundige, wel zitten maar de vraag was alleen: Hoe begin je daaraan? Zijn er regels, verhoudingen, afmetingen enzovoort die moeten gerespecteerd worden? Nu is het zo, en dat moet ik jou niet uittekenen, dat er ongeveer evenveel verschillende seinsleutels in omloop en in gebruik zijn als er duiven zijn op het San Marcoplein. Die vragen bleven onbeantwoord totdat ik in een oude Electron in de rubriek "Reflecties van PA0SE" een samenvatting vond van een artikel in, indien ik me goed herinner, Practical Wireless. Daarin had iemand een tamelijk uitputtende studie gemaakt van een reeks sleutels zoals die in gebruik waren bij, bijvoorbeeld, de koopvaardij, het Engelse leger en één van de nog commercieel verkrijgbare sleutels. Deze laatste van Kent Engineering. Dat artikel omvatte ondermeer een vergelijking van de gebruikte afmetingen en een aantal andere kenmerken. En toen kon ik aan de slag met het ontwerpen van mijn eigen versie. Ik heb geprobeerd de beste kenmerken van de verschillende ontwerpen zoveel mogelijk te verenigen in mijn ontwerp. En ook het oog wil wat, natuurlijk. Nu zat ik nog met een probleem. Ik heb namelijk een slechts zeer beperkte ervaring met morse en jaren en jarenlang had ik absoluut niets meer aan gedaan. Het beetje kennis terzake was volledig in het drijfzand van mijn geheugen verzonken. Dus zocht ik iemand die het prototype kon gebruiken en beoordelen. Gelukkig moest ik daarvoor niet ver zoeken. In de radioclub waar ik lid van ben is er een iemand waarvan ik wist dat het een echte "brass pounder" is. Die was voor het idee gewonnen. Aan de hand van zijn opmerkingen en suggesties is dan de tweede versie ontstaan waarin een aantal details veranderd c.q. verbeterd zijn. Onderwijl had ik, op twee meter, een QSO gemaakt met een Schots amateur die, bleek uit zijn website bij QRZ.com, een notoir sleutelaar is. Toen ik het feit vernoemde dat ik zelf zo'n ding had gemaakt, was hij daar bijzonder geïnteresseerd in. Om een lang verhaal kort te maken: ik heb hem zo'n sleutel van de tweede versie opgestuurd met de boodschap om het geval te proberen en, indien het beviel, me de kosten te vergoeden. Zeer spoedig heeft hij mij betaald wat ik gevraagd had en bovendien gebruikt hij nu die sleutel als standaard terwijl zijn Kent key als reserve dient. Daarop heb ik maar besloten er nog eentje te maken en die te koop te stellen"

Michel stuurde mij daarop het bouwschema van de seinsleutel toe:



Ik begon steeds enthousiaster te worden, helemaal toen Michel mij het volgende bericht stuurde:

"Dan is er de kwestie van de tijd. Gelukkig ben je niet gehaast want het materiaal moet ik kopen in kleine hoeveelheden. Tenslotte kan ik het me moeilijk veroorloven meters en meters van een bepaalde afmeting te bestellen en te betalen waar ik uiteindelijk mee blijf zitten. Een mens moet de huiselijke vrede ook bewaren, nietwaar? Tot nu toe heb ik maar een enkele handelaar gevonden die dat wil doen. Alleen... je moet wel kunnen wachten want hij wacht gewoon af totdat er ergens een overschot opduikt dat voldoet aan de bestelling. Dat kan gerust een maand duren. Overigens zal het hout dat gebruikt wordt nog edeler zijn dan wat voor de sleutel op eBay is gebruikt. Ik heb namelijk de hand kunnen leggen op een klein (en duur) partijtje kersenhout. Schitterend mooi hout. De knop zal dit keer in Rio palisander zijn. Dat ziet er iets "roder" uit. Ziezo Hans, het is een heel verhaal geworden maar ja, ik durf wel te zeggen dat ik fier ben op wat ik gemaakt heb en wanneer iemand dat weet te appreciëren dan laat een mens zich al eens gaan, nietwaar?"

Een dag later kon Michel mij het volgende vertellen:

"Er is een wonder geschied! Een kleintje dan toch. Het bestelde messing is namelijk reeds beschikbaar. Wat zeg je me daar van?

Morgen ophalen en zo snel mogelijk spanen beginnen maken. Ik hou je op de hoogte."

En na een kleine tien dagen schreef Michel:

"De constructie van de seinsleutel is ongeveer halfweg, zoals je op de onderstaande foto kan zien.

Als alles goed is, zal ik hem waarschijnlijk in de komende week verder kunnen afwerken."


Een weekje later mocht ik weer informatie en een nieuwe foto van Michel ontvangen:

"Zoals ik je in het vorige bericht beloofde, heb ik mijn best gedaan deze week de onderdelen voor jouw eigen Mac key klaar te hebben. Dat is nog gelukt ook. Bijgaand een familieportret van de verschillende onderdelen. Je kijkt er van op hoeveel er wel in gaan zitten, niet? Voor de aardigheid (en de statistiek) heb ik eens geteld hoeveel het er juist zijn. Wat dacht je? 52! Daarvan zijn er 29 volledig zelf gemaakt. In de prototypes heb ik ooit nog de moertjes en de onderlegringetjes zelf gemaakt, maar daar ben ik toch maar van afgestapt. Ten slotte zijn dat standaardonderdelen en voor de prijs die ze kosten, kan je ze eigenlijk niet zelf maken. Nu moet de houten basis nog van minstens twee lagen blanke polyurethaanlak voorzien worden (en tussen het aanbrengen van de lagen moet er zorgvuldig geschuurd worden). Dus daar gaat ook nog een paar dagen inzitten. Daarna kan het geheel samengebouwd worden. Ik hoop dat je nog niet ongeduldig geworden bent maar elke stap in het productieproces moet met de nodige zorg uitgevoerd worden. Elke stap kan namelijk in een seconde vele uren werk teniet doen. De knop is toch nog in Amazone palissander (en niet in Rio palissander, zoals eerder gezegd). Ik had namelijk nog een stukje materiaal waar er nog net een knop uit te draaien was."

52 onderdelen, waarvan 29 zelfgemaakt!


Na een klein probleem bij het verwerken van de houten basis kon Michel mij het volgende melden:

Hier is ie dan! Naar mijn bescheiden mening is dit het meest gave exemplaar dat ik tot nu toe gemaakt heb. Het hout van de voet heeft dit keer niet voor moeilijkheden gezorgd en het heeft direct al een mooie diepe goudkleur. Ik hoop dat het resultaat je ook aanstaat.



Tadaaaaaaaaaaa......; de sleutel is klaar!


Binnenkort wordt de officiële overdracht geregeld, waarvan uiteraard enkele foto's gemaakt zullen worden.

Michel heeft van mij in ieder geval al het volgende verdiend:


7 mei 2004 was de dag waarop ik de seinsleutel bij Michel ging halen.

De route naar Michel zijn huis (tussen Antwerpen en Gent) was niet moeilijk; langs de route vond ik o.a. de volgende markering:

Verkeerd rijden was bijna onmogelijk!


Welkom door Michel ON4MAC


Michel met zijn meesterstuk!


De seinsleutel tussen een prototype en twee houten bases


De boor/freesmachine waar Michel mee werkt


Michel bij zijn draaibank


Bij de seinsleutel wordt ook een zeer uitgebreide handleiding met enkele schema's gevoegd.

Ieder onderdeel is genummerd, zoals u hieronder ziet:

Wat een perfectie!

Belangrijk detail is het bewegende gedeelte van de seinsleutel dat geheel naar eigen smaak omgekeerd kan worden



 
Banner